Inona no mitranga ao amin’ny atidohantsika rehefa mihinana sakafo masiaka?
Na dia masiaka be aza ny sakay dia mbola tiantsika ihany ny mihinana azy. Sakay iray sotro kely dia afaka manova tampoka ny sakafo tsotra ho tsapa lasa tena tsara be. May ny vava, latsaka ny ranomaso, mitsotsorika ny lelo, ary indraindray tsemboka toy ny avy nanao fanatanjahantena rehefa mihinana azy io nefa mbola sahy mihinana ihany. Inona àry ny mitranga ao amin’ny atidoha rehefa mihinana sakay na sakafo masiaka ka mahatonga antsika ho tamana ?
Ny « capsaïne » no mahatonga ny fahatsapana ho may rehefa mihinana sakay
« Molécule » iray antsoina hoe « capsaïne » no tompon’andraikitra amin’ny ilay fahatsapana may rehefa mihinana sakay na sakafo masiaka. Tsy hoe mampiakatra ny hafanan’ny vatana ny « capsaïne » fa ny ataony dia ny mampihetsika ireo sela mpandray hafatra ao amin’ny rafi-pitatitra (système nerveux).
Ireo sela ireo dia manana mpandray antsoina hoe TRPV1. Anisan’ny andraikitr’ity farany ny mamantatra ny hafanana be loatra sy ireo zavatra mety hiteraka fanaintainana ao amin’ny vatana. Rehefa miakatra be ny hafanana, dia mihetsika ireo mpandray ireo ka mandefa hafatra fampitandremana any amin’ny atidoha.
Ny « capsaïcine » dia afaka mampihetsika io mpandray io ihany koa. Noho izany, hafatra mitovitovy amin’ny hafatra ateraky ny may no tonga any amin’ny atidoha, na dia tsy tena misy zavatra mandoro aza.
Tsy tena “tsiro” ny hamafin’ny sakay
Mahaliana ny fahatsapana ny sakay satria tsy mitovy tanteraka amin’ny tsiro toy ny mamy, masira na marikivy izy.
Rehefa mihinana sakay isika, dia ny « nerf sensoriel » ao amin’ny vava no tena voahetsika, indrindra ireo fibra mifandray amin’ny fanaintainana sy ny hafanana. Miakatra any amin’ny atidoha izany hafatra izany, ary adikany ho fahatsapana hafanana, « irritation » na may.
Tsy mijanona eo amin’ny vava ihany izany fahatsapana izany. Misy rafitra mpandray fahatsapana mitovy amin’izany ihany koa any amin’ny faritra hafa amin’ny vatana. Noho izany, ny « capsaïcine » dia afaka miteraka fahatsapana hafanana sy mampihetsika fihetsika ara-boajanahary isan-karazany ao amin’ny vatana.
Inona no mahatonga antsika tsemboka sy latsa-dranomaso ?
Rehefa mahazo io hafatra fampitandremana io ny vatana, dia mamaly toy ny hoe miatrika hafanana be na « irritation ». Mety hitombo ny rora ao am-bava. Mety hitsoni-delo ny orona. Mety hitomany ny maso. Mety hitombo ny hatsembohana ary mety hiova mihitsy aza ny fomba fifohana rivotra. Misy antony ara-biolojika izany rehetra izany: mahazo hafatra heveriny ho mety hampidi-doza ny atidoha, ka mampihetsika ireo rafitra fiarovan’ny vatana.
Izany ihany koa no mahatonga ny rano tsy hahavita hanala avy hatrany ilay fahatsapana may. Ny « capsaïcine » mantsy dia « molécule » tia menaka (lipophile), izany hoe mora levona kokoa ao anaty tavy noho ny ao anaty rano. Noho izany dia mety ho voafetra ny fahombiazan’ny rano amin’ny fanesorana azy ao am-bava.
Inona àry no mahatonga ny olona sasany tena tia sakay ?
Raha mampihetsika hafatra mifandray amin’ny fanaintainana ny sakay dia inona no mahatonga antsika mbola mitady an-tsitrap izany fahatsapana izany ? Satria tsy ny fanaintainana fotsiny no raisin’ny atidoha: adikany araka ny toe-javatra misy antsika ihany koa izany.
Rehefa fantatsika fa mihinana sakafo masiaka fotsiny isika, dia takatry ny atidoha fa tsy misy loza manambana. Tonga miaraka amin’ilay hafatra maharary ihany koa ny tsiron’ny sakafo, ny hanitra, ny hafanana ary ny fientanentanana ateraky ny fahatsapana mahery.
Afaka mamoaka akora ao amin’ny vatana mandray anjara amin’ny fanalefahana ny fanaintainana sy ny fahatsapana fahafinaretana ihany koa ny vatana. Ho an’ny olona sasany, io fifangaroan’ny fahatsapana mahery sy ny fahamaivanana rehefa mihena ny hamafin’ny sakay io dia mety ho tena mahafinaritra. Mitovitovy amin’ny fahatsapana rehefa manao zavatra mampientanentana izany: mampandeha fanairana ny vatana nefa fantatry ny atidoha fa tsy misy atahorana.
